«

»

sep 04

Wat maak je mee als je gaat fietsen! met de Geuzentocht

Geuzen fietstochten – het historisch perspectief

Met dank aan de heer Ton Vermeulen van ‘Oud Soetermeer’

1574

27 mei 2de beleg van Leiden

28 mei bezetting kuststrook, Den Haag, Maalandsluis; geuzen verbranden strategische punten in Nootdorp en Den Hoorn

30 juli Staten van Holland beslissen om Rijnland, Delfland, Schieland onder water te zetten

3 augustus. Begin gemaakt met doorsteken van de dijken langs Maas en Hollandse IJssel, sluizen open.

26 augustus. Nieuwe gaten

10 september. Admiraal Boisot onderweg vanuit Rotterdam; via de Rotte, vanaf Bleiswijk westelijk het ondergelopen land in. Mogelijk ook schepen vanaf Delft

11 september. Landscheiding genomen

17 september. Slag bij de Voorweg (Slag bij Zoetermeer), schuiten barsten van de kanonnen. Een Spaans leger van 3000 man wilde hier voorkomen dat een vloot platbodems met hierop het geuzenleger door kon varen naar het Soetermeerse Meer (de huidige Meerpolder). De geuzen werden tegen gehouden.

19 september. Terug over de Landscheiding met kleine groep schuiten en via Zegwaarts Verlaat (sluis) ongeveer bij de huidige Kruisweg weer door de Landscheiding op Rijnlands gebied. Zegwaartseweg bezet, doorgraven, richting Leidsewallenwetering en Noord-Aa

21 september: Gevechten op de Noord-Aa, voorraadvloot vindt een veilige ligplaats op het Zoetermeerse Meer (Meerpolder)

1 october. Kerkweg, naar Meerburgerwetering

2 october. Naar Papenmeer, ’s nachts verlaten Spanjaarden Lammenschans

3 october. Boisot ongehinderd Leiden bereikt.

 

 

De Zoetermeerse ‘hoogtepunten’ liggen bij de Voorweg (ca. Stadsboerderij / Panamapad) met op 17 september de Slag bij Zoetermeer, waarbij de geuzen uit zuidelijke richting kwamen (doorsteken Landscheiding ten oosten van winkelcentrum Rokkeveen zodat ook Rijnland onderliep) en ook bij de omtrekkende beweging waarbij ze achter de Spaanse buitenste linie kwamen en de Zegwaartseweg bereikten en doorstaken.

 

Meer informatie is te vinden op de website van de Geuzendag: http://www.geuzendag.nl/oudsoetermeer.htm

 

 

Toelichting bij de korte routes richting Leiden (32 / 25 km)
Start in de Dorpsstraat,

Schinkelweg,

Zegwaartseweg

Rond nummer 82??? Staken de geuzen vanaf de Kruisweg (pannenkoekenhuis) de polder in waar nu Oosterheem ligt. Ze waren afgedropen na een slag op 17 september bij de Voorweg en wisten met behulp van lokalen een omweg te varen naar deze plek. Zo kwamen ze tussen de Spaanse linies in en konden via de Leidsewallen (links in de verte) en de Noord-Aa redelijk ongehinderd naar Leiden.

 

Slootweg,

Bij het doorgraven van de Zegwaartseweg op 20 september versterkten de geuzen hun positie door een paar vendels soldaten naar Benthuizen en Zegwaart/Zoetermeer te sturen. Onderweg legden ze gebouwen in de as die dekking aan de vijand konden geven.

 

Gelderswoudse Kerkpad,

Weipoort,

Ondanks het doorsteken van de dijken langs de Maas en de Hollandse IJssel wilde het in de Weipoort maar niet onderlopen: de koeien liepen nog in de wei. Daardoor hielden de geuzen een route aan die meer langs de Zuidbuurt liep richting Vrouwenweg.

Oude Rijn,

Leiden stukje langs de Singel (hier waren de kazematten van de spanjaarden),

Lammenschans,

Vanuit de Vrouwenweg dachten de geuzen zware tegenstand te ontmoeten bij de diverse opgeworpen schansen, zoals de Lammenschans. Daar was echter niemand meer te bekennen:

Zoeterwoude-Dorp,

De geuzen maakten zich hier op voor hun laatste traject richting Lammenschans, via het Papenmeer. Bij hun binnenkomst staken ze de kerk in brand

Zuidbuurt,

Op de Geuzenbrug is nog het geluid te horen van de krakende zeilen en riemen waarmee honderden schuiten werden voortbewogen. De voorraadschepen gingen veilig het Zoetermeerse Meer (Meerpolder, rechts in de verte) op, de schepen met soldaten voeren verder richting Noord-Aa (langs het Geertje).

Noord-Aa [Zoetermeerse Plas, recreatiegebied Noord-Aa], Aziëweg (Leidse Wallen),

Zie hiervoor bij Zegwaartseweg.

Dorpsstraat.

De geuzen die vanaf de Zegwaartseweg kwamen, staken diverse panden in brand en plunderden de kerk (Oude Kerk) en de pastorie (Dorpsstraat 7)

 

De route van 32 km is misschien wat aan de lange kant. De route kan afgestoken worden na de Weipoort via het Molenpad naar Zoeterwoude-Dorp, maar de fietsers missen dan juist het historische ‘doel’ Leiden. De afgekorte route is 25km lang.

Hier kruisen de fietsers de route die de geuzen namen op weg naar Zoeterwoude. Tussen 22 september en 29 september zaten ze daar vast vanwege het ondiepe water, maar stormen zorgden voor opstuwing.
 

Toelichting bij de lange route naar de Schielands Hoge Zeedijk (Nieuwerkerk a/d IJssel – Moordrecht) (50 km)

Zie deels hierboven
Dorpsstraat,

Schinkelweg,

Bleiswijkseweg/Zoetermeerselaan/Den Hoorn (de Horre)

Aan het einde van de Zoetermeerse Laan lagen bij Kruisweg de Zegwaartse Verlaten, sluizen die toegang gaven tot het land richting de Zegwaartseweg. Door lokalen daarop gewezen wisten de geuzen op 20 september hiermee de buitenste Spaanse linie te omzeilen.

Rotte,

Vanaf de Rotte voeren de geuzen ongeveer bij Bleiswijk het westelijk gelegen ondergelopen land in. Waarschijnlijk via de nog bestaande sluis/verlaat.

Nesselande,

Nieuwerkerk a/d IJssel,

via de Schielands Hoge Zeedijk naar Moordrecht,

Begin augustus werden de Schielandse Hoge Zeedijk en de Maaskade op vele plaatsen tussen Schiedam en Moordrecht doorstoken en de sluizen open gezet om het land van Delfland en Schieland onder water te zetten, zodat met o.a. platbodemschuiten gepoogd kon worden om Leiden te bereiken.

 

 

  1. Met ingang van 27 september 2014 is een nieuw boek verkrijgbaar over de Slag bij Zoetermeer:

Geert Konert, Zoetermeer en Zegwaart tijdens het beleg en ontzet van Leiden.

Verkrijgbaar via www.oudsoetermeer.nl

 

 

Toervereniging Zoetermeer’77

Geuzendag Zoetermeer

Permanente koppeling naar dit artikel: http://geuzendag.nl/geuzentocht/blog/2017/09/04/wat-maak-je-mee-als-je-gaat-fietsen-met-de-geuzentocht/